Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt

Je fietst hier over Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt. Dit eeuwenoude landgoed van 900 hectare is van alle seizoenen thuis. In de lente geniet je van de bloesempracht van de appelbomen aan de Appeldijk en liefhebbers van walnoten kunnen in het najaar hun hart ophalen onder de vele notenbomen op het landgoed. Voor wandelaars en fietsers zijn er diverse routes uitgezet met adembenemende uitzichten op het landgoed en de prachtige natuur van de Betuwe.

Het verhaal van land en water
Eeuwen geleden bepaalde de rivier de Linge het landschap. De rivier liet zand en klei achter, waardoor hogere oeverwallen ontstonden: droge stroken in een verder nat gebied. Ideale plekken om te wonen én te reizen zonder natte voeten. In 1129 bouwden de norbertijnen hier hun abdij. Ze noemden het Mariënwaerdt, het ‘eiland van Maria’. Op de hoge gronden lagen akkers en boomgaarden, lager lagen weilanden en hooilanden. Die indeling is vandaag nog steeds zichtbaar.

De heerlijkheid is sinds 1734 in het bezit van de familie Van Verschuer. Graaf van Bijlandt, de voorvader van de familie, bouwde het Huis Mariënwaerdt op de gewelven van de verwoeste Norbertijner abdij. De kelders met kruisbogen zijn nog steeds te bezichtigen.

Later kreeg dit gebied een belangrijke rol in de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De Culemborgerwaard, waar je net doorheen fietste, kon samen met de polder van Mariënwaerdt onder water worden gezet. Door sluizen bij Werk aan het Spoel, Fort Everdingen en langs de Linge bij Acquoy, Rhenoy en Beesd open te zetten, stroomde het water het land in. Ook de polder van Mariënwaerdt liep dan vol.

Alleen de hoger gelegen oeverwallen bleven droog. Tussen de Lek en de Waal was dit het enige droge pad: het ‘Linge-acces’. En dat was precies het doel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie; de vijand dwingen om bepaalde routes te nemen om hem vervolgens bij een versterkt punt op te wachten. In dit geval Fort Asperen, tien kilometer verderop.

De perfecte pauze, midden in het groen
Genieten ván het Landgoed, óp het Landgoed. Bij Pannenkoekenhuis De Stapelbakker trakteren ze je graag op heerlijke pannenkoeken (en meer!) bereid met biologische ingrediënten afkomstig van het landgoed. Ga je liever zelf thuis aan de slag? Bij de Landgoedwinkel verkopen ze naast de producten van het landgoed ook een uitgebreid assortiment van biologische producten, verse groenten en fruit.