De Nieuwe Hollandse Waterlinie

De Nieuwe Hollandse Waterlinie was een verdedigingslinie. Water was het verdedigingswapen. Als de vijand eraan kwam, konden stroken weiland tussen Muiden en de Biesbosch onder water gezet worden. Het land werd daardoor moeilijk begaanbaar voor de vijand. De linie deed dienst van 1815 tot ongeveer 1940.

Door hoogteverschillen in het landschap, bijvoorbeeld bij rivieren en dijken, bleven sommige gronden droog en dus begaanbaar door de vijand. Deze kwetsbare delen van de Waterlinie werden onder schot gehouden vanuit forten.

De Waterlinie heeft haar waarde als verdedigingslinie nooit echt kunnen bewijzen, maar is wel drie keer (deels) in staat van verdediging gebracht. In 1870 toen de Frans-Duitse oorlog dreigde uit te draaien op een Europese oorlog, tijdens de Eerste Wereldoorlog en de laatste keer in 1939 toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen de Duitsers over de onder water gezette gebieden vlogen, bleek dat de Linie zijn verdedigingswaarde grotendeels had verloren.

Unesco Werelderfgoed

Tegenwoordig heeft de Nieuwe Hollandse Waterlinie een nieuwe functie. Het is nu een prachtig groen gebied waarin je de geschiedenis volop kunt beleven. De Nieuwe Hollandse Waterlinie is het grootste Rijksmonument van Nederland en genomineerd om in 2020 te worden aangewezen als UNESCO Werelderfgoed.

De Kromme Rijnstreek herbergt een aantal bijzonder onderdelen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, die via fiets- en wandelroutes met elkaar verbonden zijn:

Fort Vechten

Op het prachtig gerenoveerde Fort Vechten vind je het Waterliniemuseum: een interactieve ontdekkingstocht door de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Ook kun je in het fort terecht voor allerlei activiteiten: rondleidingen, festivals, bedrijfsuitjes, wandelroutes en je kunt er zelfs trouwen. 

Fort Rijnauwen

Fort Rijnauwen is het grootste vestingwerk van de waterlinie. Vanwege zijn militaire functie was het Fort bij Rijnauwen tot 1977 hermetisch afgesloten, waardoor het gebied nu hoge natuurwaarden herbergt. Het fort is een paradijs voor veel (bedreigde) planten en dieren, zoals orchideeën, korstmossen, dassen, vossen, vleermuizen en ijsvogels.

Stelling van Honswijk

Op het Eiland van Schalkwijk vind je de Stelling van Honswijk. Hier wandel, fiets of kano je door het historische, bijzonder goed bewaard gebleven, waterlinielandschap. Je komt langs forten, verdedigingswerken, inundatiekanaal en open schootsvelden. Met als hoogtepunt Fort Honswijk, waar het grootste torenfort van de waterlinie van een bijzondere architectonische schoonheid is.

Meer informatie over de Stelling van Honswijk op het Eiland van Schalkwijk vind je hier.

Voor leuke activiteiten in de Nieuwe Hollandse Waterlinie kan je kijken op: www.forten.nl en www.nieuwehollandsewaterlinie.nl